Paris Roubaix Teknoloji Sırları

31/03/2014  //     //  Yol Bisikleti Haberleri

 

Paris Roubaix Teknolojileri: Lastikler, tekerler, zincirler, zincir tutucuları ve kullanım usülleri Kuzeyin Cehennemine nasıl hazırlanıyor.

 

Kuzeyin Cehennemi yarışına hazırlanmak, herhangi bir yarışa hazırlanmaktan çok farklıdır. Vahşi Arnavut Kaldırımlı, taş parke yollar bisiklet donanımlarında daha güçlü talepleri beraberinde getirir ve tüm mekanikerler takımlarını bu yarışa hazırlamak için, diğer bir yarışa kıyasla daha fazla zaman harcarlar ve önemli önlemlere baş vururlar. Bu yazımızda, son koşulan 2013 Paris Roubaix hazılıklarını ve Kuzeyin Cehennemi için uygulanan çözümlere değineceğiz. Bu özel yarışların, yarış heyecanı ve kazananı adeta kahraman ilan edilirken, diğer yarışlardan farklı olarak bu yarışlarda kullanılan teçhizat ve tüm donanım, kalem kalem incelenir. Kazanana neredeyse eş değer tutulan detay; bu yarışı kazananın kazanmak için tercih ettiği, bu zorlu yarışı kaldırabilecek kadar sağlam gördüğü donanımı nedir? sorusudur.

 

Lastikler:

Bu özel yarış için donanımlarda en önemli nokta, lastik seçimlerinden başlamak uygun olur. Açıkçası lastikler, Kuzeyin Cehennemi’nin Kralıdır. 2013 Paris Roubaix galibi Fabian Cancellara’nın kullandığı Trek Domane 6 serisinin, Roubaix tozunu zaferle taşıyan lastiğine bakalım.

 

Fabian_Cancellara_Trek_Domane_6_Lastik

 

Yeterince tamir görmemiş bu tarihi taş yolları ile Paris-Roubaix, Flanders klasiklerinden daha bozuk zeminde geçilir. Yarış haricinde yıl boyu bu yolları kullanan ziraat makinaları da yolun daha çok zarar görmesine sebep olurken, tamiri konusunda başa çıkılamaz mesafelerde oluşan yıpranmışlığı yeterli derecede karşılanamıyor. Dolayısı ile bu yolları ilk karşılayan teçhizat olarak lastik seçimleri büyük önem taşıyor. Asfalt yolda gerçekleşen yarışlarda 25mm lastik tercih edilir, Flanders’da lastik kalınlığı 27mm’leri bulur. Paris Roubaix için ise çoğu takım 27 mm’in de üstünde geniş lastiklere yönelir. 28-30mm’lik lastik tercih edenler dahi olmaktadır. Fabian Cancellara’nın Domane’sinde lastik seçimi FMB 27mm tubular idi. Ön hava basıncı 5.5 bar, arka hava basıncı ise 6 bar tercih edilmişti.

 

Lastik seçimi ve hava basıncı, Kuzeyin Cehenneminde ne kadar gidebileceğinizi belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Kastikler ne kadar geniş olursa o oranda düşük basınçla yarışırsınız ve lastik patlatma riski de o denli düşük olur. Ancak, bu Arnavut kaldırımlı (Taş Döşeme) yollarda 23mm lastikle yarışmaya kalkarsanız, darbe basıncından dolayı pek de uzaklara gidemezsiniz. Lastik seçimi zemine ve zemin kalitesine göre en doğru olanı kullanmayı gerektirir. Önde giderken, teknik destek araçlarının giremediği bir yerde lastik patlattığınızda yaşanılacak kaos (ki, bu durum defalarca yaşandı) tüm konum avantajınızı silip götürür.

 

Fabian Cancellara’yı zafere taşıyan FMB lastikleri için kısaca, başarı başarıyı getirir diyebiliriz. Son birkaç yıl içerisinde peloton içine giren, küçük lastik imalatçısı FMB kısa zamanda tutulmayı başardı. Eski usül, elde üretilen FMB lastikleri, hemen hemen tüm sporcuların ve takımların kapış kapış aldıkları, yanakları kehribar rengi, kaplamaları dişli, 27mm’lik Paris-Roubaix lastikleridir. FMB, takımların hiç birine sponsor değil, fakat sporcuların satın almaya devam ederek, kullanmaktan vaz geçmeyecekleri FMB için hal-i hazırda sponsorluk vecibelerini de yerine getiriyorlar. Konu, zafere arşınlamak olunca sporcular en iyisini ister. FMB ise günümüzde en iyi olarak anılıyor.

vittoria pave lastikleri 27mm

Tercih edilen diğer lastikler arasında; Vittoria’nın Pave CG 27mm genişliğindeki lastikleri bulunuyor. Yeşil yanak şeridi ile hemen göze çarpan Victtoria, hem prolar hem düz kullanıcılar içiçn tubular lastik üretiyor. Bu lastiklerde de, Paris-Roubaix lastikleri gibi dişli kaplama deseni ile imal ediliyor.

 

cannondale tekeri  2013 Paris-Roubaix lastiklerini incelerken şaşırtıcı uygulamalara da tanık olundu. Kısacası bir sporcunun lastiğini inceleyerek hemen araştırmaya koyulmak da hayal kırıklığına uğratabilir. Cannondale takımını, sponsorları Vision tekerler ve Kenda lastikler ile görsenizde Kenda firmasının ürettiği maksimum genişlik 24mm olduğundan bu resimde tekrar markalandırılmış ve üzerine Kenda yazılmış bir lastik görülüyor.

 

Dugust Lastikler, cross yarışçıları arasında popüler bir marka. Paris-Roubaix lastiklerinin yanında, yarışta az görülmüştü. Kesinlikle bir tercih meselesi, muhtemelen AG2R sporcusu, popüler 27mm’lik Paris-Roubaix lastiklerini yeterince geniş bulmadı ki, Dugust’un 30mm’lik lastiğini, Fulcrum Racing Speed XLR 35 tekerine uyarlayarak yarıştı.

 

dugust lastik 30mm

Lastik Basıncı:

Lastik seçimi yanında, diğer önemli karar lastik basıncıdır. Fakat ne var ki, profesyonel peloton arasında en sıkı korunan sır da lastik basıncıdır. Mekanikerler ve destek elemanlarının çoğu böylesi önemli bir bilgiyi paylaşmaya pek istekli değillerdir. Sorduğunuzda, “Hiç şansınız yok. Çok gizli” cevaplarını alabilirsiniz. Perde arkası hazırlıkta, Juan Antonio Flecha’nın mekanikeri, takım içinde ortalama 5-5.5 bar (72 – 80 psi) kullanıldığını belirtti. Yine de Fabian Cancellara’nın ön lastikte 5.5 bar, arka lastikte 6 bar kullandığı sansürlenemedi. Ancak bunun dışında bilgi aramak, saman çuvalında iğne aramak kadar zordur.

Paris-Roubaix FDJparkurda vibrasyon ölçme testler

 

Çoğu takım, lastikler, tekerler ve hava basınçlarını yarıştan önce taş döşeme yollarda test eder. Geçtiğimiz kasım ayında Paris-Roubaix parkurunda vibrasyon testi yapan Francais des Jeus (FDJ) takımı da lastik basıncı, vibrasyon ölçümü ve ekipman seçimi için ön hazırlığı için araştırmalarını yaptı. Yoğun deneme ve efor çalışmaları sonucunda elde ettikleri bu önemli bilgiyi paylaşmaktan tüm takımlar kaçınırlar.

 

FDJ-Paris-Roubaix test

 

Lastik basıncı, adeta işin pir’i olduğunu gösteren, tecrübeyi profesyonellikle birleştirenlerinlerin uzmanlığı oldu. Lastik basıncı, taş döşeme yollardaki sürat ve bozuk zeminin absorbe oranı dikkate alınarak uyumlu olması ile tespit edilir ve lastik patlama riskini net bir şekilde önlemeye çalışılır. Hazırlık aşaması gözler sürekli takımların kaç PSİ hava basacağına odaklıdır. Herkesi hava pospası ibresinin kaça ayarlandığını görmeye çalışırken görebilirsiniz. İzlerken fark edilenler ise ciddi, sert tepkilere maruz kalarak uzaklaştırılır. Bu sır, kimseyle paylaşılmayacak kadar değerli, elde edilmesi en zor bilgidir. Bu sebeple, her takım kendi verilerini kendi toplamak durumundadır. Pariz-Roubaix’in tek günlük mücadelesi için, ekranlara yansımayan bir çok hazırlık aşaması vardır. Ekim-Kasım aylarında, bilgiye ihtiyacı olan takımlar son teknolojiyi bisiklete entegre ederek en sağlıklı ayarı uyarlamayı hedefler.

 

Cancellaratesti

Klasikler, genellikle denenmiş, onanmış test sonuçları ve deneyimleri kapsayan son teknoloji ürün seçimleri ile koşuluyor. Son yıllarda, tekerlek seçimleri açısından gerçek bir dönüm noktasına geçildiğini söylemek yanlış olmaz. Şimdilerde karbon jantlar kullanılıyor.

 

Ambrosio ve Mavic tekerleklerin takım araçlarında, çanta içinde bekletilip Alüminyum jantların tercih edildiği günler geride kaldı. Karbon Fiber teknolojisinde ve özellikle jantlarda yaşanan gelişmeler sonrası, sporcuların ve takımların bu ürünlere güvenini arttırdı. İlk zamanlardaki kırılma olasılığına bağlı endişelerin yerini şimdilerde, avantaj elde etmek ve güvenilirliği artmış hafif jantların kullanımı yaygınlaşmaya başlamıştır. Basınç ve süratin önemli olduğu, vibrasyondan etkilenme mücadelesinde önlerinde 200 kilometrelik yol varken, seçilen teknolojilerin güvenliğve ve profesyonelliğe uyumu da oldukça önem taşıyor. Son yıllarda tekerlerdeki dönüm noktasının ilk başlangıcı, 2010 yılında Fabian Cancellara ile başladı.

 

2010 Paris-Roubaix galibi Fabian Cancellara’nın seçimi Zipp 303 tubular set sonrası, başarıyı getiren detaylara odaklanan camianın dikkatleri vu jant setine odaklandı ve yeni dönemin furyası başladı. Cancellara artık Bontrager’s Aeolus D3 setini tercih ediyor. Sağlamlık açısından irdeleme safhasını da başarıyla geçen yeni karbon fiber teknolojisi ürünlerine dair, Trek ürün Müdürü Ben Coates’ın, RadioShack Leopard Trek (Yeni adı Trek Takımı) takımının bir sezonda (2012) sadece 3 jant kırığı yaşadıklarını belirtmesi üzerine, rakamın azlığı, karbon kullanmayı düşünenleri de olumlu yönde etkiledi.

 

Parkurda bir çok Cyclo-Cross (Bisikletli Koşu) bisikletler görmek mümkün. Neden Cyclo-Cross tercih ediliyor? Sebep, kesinlikle kadro ve tekerlerin uyumu. Yol bisikletleri kadrosunda en fazla 25mm’lik lastik kullanılabiliyor. 25mm üzerine çıkamazsınız. Yine de taktıklarını düşünün. Kadro ile lastik arasında bir  buğday tanesi kadar boşluk kalır. Bu durumda, büyük lastiklerin yarışlarında kadro ile boşluğun, çamur ve minik taşların lastik patlağına sebep olmayacağı, tekerin rahat dönmesini engellemeyecek yeterli boşluğa sahip olması gerekmektedir.

paris roubaix 2013 - dugust 30mm lastik

 

Cyclo-Cross (Bisikletli Koşu) bisikletleri bu sorunu bertaraf eden boşluğa fazlası ile sahip. AG2R Mondiale takımı, 2013 Paris-Roubaix için tercih ettiği Cyclo-Cross (Bisikletli Koşu) kadrosuna 30mm’lik lastikleri ile katılmıştı. Bu bisikletler, daha çok asfalt, yol harici kullanım için tasarlandığından daha açık bağlantı alanına sahiptir. Yol bisikletine göre, aynakolu da daha yüksek olduğu için normalde profesyonel yol bisikletçileri tarafından pek tercih edilmiyor. Bu sebeple bir çok bisiklet üreticisi, özel kadroların üretimine başladı. Bu özel üretimler, dükkanlarda görülen modeller olmayıp, yakından bakıldığında lastik ve kadro, maşa arasında daha geniş açıklığa sahiptirler.

 

 Diğer Özel Ekipman Farklılıkları

Paris roubaix 2013-prologo scratch cpc detayı

 

Saxo-Tinkoff Bank takımının 2013 Paris-Robaix’de yarıştığı ve sponsoru olan Prologo’nun ürünü Scratch CPC sele yine bu özel güne ait özel ekipmanlar arasında yer alıyor. Bir çok takımın da Scratch CPC seleleri tercih ettiği görülmüştü. Ayrıca zamana karşı yarışlarda da tercih edilen bu kullanım şeklinde, seleye yapışkanlı bant veya yapışkanlı yamaların tercih edildiği pelotonun sırlarındandır. Ağırlıkla selenin burun kısmında kullanılan bu bantlar, kaymayı önleyici etkisi ile performansı arttırır. Yamalarla kaplı Scratch CPC gibi seleler, taş yol üzerinde ekstra kavrama avantajı ile küçük ancak önemli farklar yaratabiliyor.

 

paris roubaix 2013 - sky çift gidon bandı

Genel tercih olmamakla birlikte, Arnavut kaldırımlı, taş yolların yıpratıcı vibrasyonunu 200 kilometre karşılayan elleri bir nebze koruması için çift katlı gidon bantlarını görebilirsiniz. Çift gidon bandı tercihi yaygın görülmekle birlikte, tek kat kullanan sporcuların sayısı da az değildir.

 

paris roubaix 2013 - shimano 9000 dura-ace

 

Şartlara ve hava durumuna bağlı olarak 53t dişli tercih ediliyor. Yarışın kritik bölümü, son kilometrelerinde kayda değer bir tırmanışın olmaması, bilginin ve tecrübenin seçtiği ekipmanlarla sporcuları finişe hazırlayan takım seçimleri ile şekilleniyor. Parkur için; zorlu tırmanış içermemesi, aşırı yorgunluk ve önden esen güçlü rüzgarlı oluşu, bazı taş sektörlerin hafif eğimli oluşu gibi faktörlerden söz edilebilir. Misal; Arenberg sektörü, basık bir arazi olup ortaya doğru alçak, basık ve sona doğru yokuş profilinde olduğundan sporcuları daha çok düşük vites kullanma zorunluluğunda bırakıyor. 39t dişli seçmek büyük bir farkın oluşmasına sebep olabilir. Bu nedenle çoğu sporcu ve takımın 44t-45t dişli seçtiği biliniyor.

 

paris roubaix 2013 - shimano 44t

 

Sır perdesinde yer alan detaylardan biri de, Shimano’nun sponsorluğundaki takımlara yarıştan sadece birkaç gün önce gönderilen, metal işleyen CNC makinalarının şaheseri aynakol yapraklarıydı. 53-59 Shimano Dura-Ace alıp, vites performansını azaltmaksızın onu 44/45t aynakol yaprağına uyarlayamazsınız. Ancak Shimano, büyük iç aynakol yaprağı kullanarak, sağladığı o meşhur yumuşak vites geçişini 53t’de üretiyor. Göze hemen çarpan küçük aynakol yaprağının üzerinde yer alan ölçüler, vites performansı konusunda kılı kırk yaran Shimano’nun ürettiği özel aynakol yaprağını görebilirsiniz.

 

Paris-Roubaix’in ekranlara yansımayan, ancak ekrana yansıyan senaryonun büyük destekçisi takım talimatları.

 

Taş döşeme yolların, senaryo üzerindeki etkisine hazırlıklı olan her sporcu bisikletinin kadrosunda parkur talimatlarını taşıyor. Takımdan takıma farklılık gösteren bu parkur ipuçları, elbette ki profesyonelliğin getirisi ve nerede ne yapacağını bilen sporcuların kendisini bekleyen sektörlere hazırlıklı olmaları için büyük önem taşıyor.

 

paris roubaix 2013 - bmc parkur işaretleri

 

Çeşit çeşit hazırlanan parkur ipuçlarına örnekler hayli değişik. Bazı takımlar, titiz çalışma ve mükemmeliyeti sever. İşte bu mükemmeliyetçi takım tanımı için NetApp’tan bir örnek… Renklendirilmiş taş sektörler, mesafesi, ve kadyo yeri yeterli olsaydı kim bilir daha ne gibi detayların ekleneceği talimat tablosu.

 

paris roubaix 2013 - NetAppHazırlık

 

Taşlı yolların darbesi ile gün boyu sergilenen mücadelede, doğru donanım seçimine bir örnek kuşkusuz ki suluklar. Darbelerde suluk kafesinde durmayan su şişeleri için bazı takımlar metal, suluğu daha çok kavrayan ve düşme ihtimalini en aza indiren suluk modellerini tercih ediyor. Bunlardan en iyi örnek Tacx’ın suluk kafesi. Suluğu tamamen kavrayan modeli Paris-Roubaix için takımların özel seçimi.

 

paris roubaix 2013 - tacx suluk

 

içe kıvrımlı yapısı ile bu suluk görüldüğü gibi tamamen bir çözüm değil, ya da her takım bu seçeneği kullanmayabiliyor. Saxo-Tinkoff adı ile 2013 Paris-Roubaix’e start alan Riis’in takımı, çareyi suluk içerisine kesilen ve tutuculuğu arttıran küçük kapıt zımpara şeritler dizerek bulmuş görülüyor. Kısacası, Paris-Roubaix’in püf noktaları başlı başına bir uzmanlık konusu.

 

paris roubaix 2013 - zincir kılavuzu

 

images

Sulukların uçuşmasını önlemek için püf noktaları yarışırken, taş döşemeli yollarda, zinciri tutabilene aşk olsun. Sırlarla dolu Paris-Roubaix’in bu soruna çözümünde, darbelerle gevşeyen zinciri yatağında tutabilmek, düşme riskini azaltabilmek için zincir kılavuzları kullanılıyor.

 

 

Paris roubaix 2013 tech - Sram Zincir Kılavuzu

 

SRAM firması, bu sorun için kendi versiyonunu geliştirerek güçlü bir alternetif sunuyor. Bu bükülmüş görünen metal parçası, ön tarafta ve aynakol yaprağına yakın yere sabitleniyor. Canyon ve Ridley bisikletler, zincir kılavuzu olarak su şişesinin monte edildiği kadronun ön kısmından uzanan bir kılavuz kullanmıştı.

 

Bilindiği gibi Fransa Bisiklet Turu, firmaların yeni ürünlerinin görücüye çıktığı bir takvim döngüsüne sahip. Ancak, konu klasikler ve hatta Paris-Roubaix olunca, bu kapsamda üretilen spesifik ürünlerin görücüye çıktığı yarış kesinlikle Paris-Roubaix’dir. Firmalar ürünlerini, kullanıcıya yönelik açıkça sunuma geçmeyi tercih etse de bazen Paris-Roubaix sırları olarak görülen ve tamamen profesyonel başarı odaklı ürünler de kullanılıyor. Püf noktaları ve tüm bu sırların özetinde gerek takımların ve gerekse üretici firmaların çok derin ve açıklanmayan tecrübeleri saklı bulunuyor.

 

 

 

Aylin Koç
Yazar Hakkında :

Bir Yorum Yazın