Fransa Bisiklet Turu Tırmanış Kategorileri Genel Bilgiler

17/07/2011  //     //  Yol Bisikleti

 

Fransa Turu tüm heyecanıyla devam ederken, akıllara takılması muhtemel birkonuya değinelim. Parkur açıklamalarında, etap profillerinde, etap yorumlarındasıklıkla “Kategori-1″, “Kategori-2″, “Kategori Dışı Tırmanış” gibi ifadelergeçiyor. Peki nedir bu kategoriler, nereden çıkmıştır, kim belirliyor bukategorileri, neye göre belirleniyor gibi bilmeyenlerimizin aklındabelirebilecek soru işaretlerini biraz aydınlatalım.

  

Nereden Çıktı Bu “Kategori”ler?

İlk olarak 1933’te Tour de France da başlayan tırmanış sınıflandırması ilk kezTur’a dahil edildiğinde sadece tek bir tip tırmanış vardı. Tırmanış noktasınıgeçen ilk 10 bisikletçiye, 10’dan başlanarak 1’e kadar puan veriliyordu. İkinciDünya Savaşı’ndan sonra 1947 Fransa Turu’nda bu tırmanışlar Kategori-1 veKategori-2 olarak iki farklı derecelendirme sistemiyle değerlendirilmeyebaşlandı. Kategori-1 tipi tırmanışlar 1933’tekine benzer şekilde ilk geçenyarışçıya 10 puan kazandırırken, Kategori-2 olarak derecelendirilen tırmanışlarilk geçene 5 puan veriyordu. 

Kategori derecelendirmesinin başarılı olması sonucunda iki sene sonra 1949’dabunlara ek olarak Kategori-3 de eklendi. Bu diğerlerine kıyasla daha da basittırmanışlar, tepeye ilk ulaşan bisikletçiye 3 puan kazandırıyordu. 

1962 yılında da bunlara Kategori-4 eklenirken, aynı zamanda puanlama sistemi detekrar gözden geçirildi. Kategori-1 birinciye 15, Kategori-2 10, Kategori-3 5 veKategori-4 3 puan kazandırıyordu. 4. Kategori 1963’te Tur’dan kaldırılmasınarağmen, 1964’te tekrar gündeme geldi. 1978 yılına kadar Tur’daki kategoriderecelendirme sistemi bu dörtlüyle devam ederken, yıllar içinde puan dağılımıdeğişmeler gösterdi. 

1979 yılına gelindiğinde ise dört kategori yeterli görülmeyip bir kategori dahaeklenmesine karar verildi. Bunu “Kategori-5” olarak adlandırmak yerine, Turorganizatörleri “Kategori Dışı (Hors Category)” ( terminolojide dilimize buşekilde yerleştiği için “Kategori Dışı” olarak adlandırıyorum, fakat daha doğrubir çeviri tam karşılığı olarak “Kategori Ötesi” olabilirdi) şeklinde birderecelendirme yaptılar.

Nedir Bu “Kategori”ler ve Neye Göre Belirleniyor?

Tırmanışlar zorluk derecesine göre 1’den (zor) 4’e (kolay) kadar sıralanıyor vebunlara ek olarak en zor tırmanışlar Kategori Dışı olarak adlandırılıyor.Derecelendirmeler yapılırken tırmanışın mesafe olarak uzunluğu, başlangıç vetepe noktası arasındaki yüksekliği, eğimi, tırmanışın parkurda hangi noktada yeraldığı (starta ya da finişe yakın olması) ve son olarak en az göz önüne alınanfaktör olarak tırmanılan zeminin fiziksel durumu (zemin bozuksa/yol dar isetırmanışın zorluk derecesi artıyor) değerlendiriliyor. Ortalama olarak sayısalverilere değinecek olursak,

 

Kategori 4:Genellikle 3 km’den kısa uzunlukta, 70-150 m yüksekliğe çıkılan tırmanışlarKategori 3:3-5 km uzunlukta 150-500 m yüksekliğe çıkılan tırmanışlarKategori 2:5-10km arası uzunlukta 500-800 m yüksekliğe çıkılan tırmanışlarKategori 1:10-20 mil arası uzunlukta 800-1500 m yüksekliğe çıkılan tırmanışlarKategori Dışı:Genellikle 20 km’den fazla uzunlukta veya % 10’dan fazla eğime sahip 1500 müzeri yüksekliğe çıkılan en zor tırmanışlar

Kim Belirliyor BuKategorileri? 

Öncelikle belirtmeliyiz ki,her ne kadar ortalama sayısal değerler verilebiliyor olsa da,  tırmanışkategorilerinin değerlendirmesi uzunluk, yükseklik, eğim, pozisyon, zemin gibifarklı faktörlere bağlı olduğu için her zaman objektif verilere dayanmayabiliyorve dolayısıyla istikrarlı değerlendirmeler olmayabiliyor. Örneğin bir tırmanışbir sene Kategori Dışı olarak değerlendirilirken, diğer bir sene Kategori-1olarak  derecelendirilebiliyor.

Bahsi geçen bütün bu veriler göz önüne alındıktan sonra, Tur’un sportifdirektörü yarıştan birkaç ay önce etap parkurlarını arşınlayıp derecelendirmelerhakkında önerilerini sunuyor. Aynı zamanda dünyanın en büyük bisiklet yarışıolan Fransa Turu’nun aynı derecede zorlayıcı olması gerektiği için, Tur’daKategori-2 olarak derecelendirilen bir parkur, başka bir yarışta Kategori-1olarak değerlendirilebilir.

Son kısım belki akılları biraz karıştırmış olabilir, fakat sabit birdeğerlendirme sistemi maalesef bulunmuyor. Hatta bu yüzden zaman zamanderecelendirmelerin doğruluğu konusunda tartışmalar bile çıkabiliyor. Fakat enazından bu konu hakkında soruları olanların temel noktalar hakkındaki soruişaretlerinin biraz daha şekillendiğini umuyorum.

 

  

Cyclingtr
Yazar Hakkında :

Bir Yorum Yazın