Drafting Nedir, Kimler Drafting Yapar ve Ne İşe Yarar?

19/04/2011  //     //  Triatlon - Ironman, Triatlon Antrenman ve Tekniği

 



 


 

_Eğer bisiklet ya da triatlon ile
ilgileniyorsanız “Draft” kelimesi size pek yabancı gelmeyecektir.  Dilimize,
İngilizce’den geçmiş olan bu kelime “Draught-Hava akımı” anlamına gelen bir
kelimenin zamanla “Draft” olarak değişime uğramış halidir. Bisiklet ve
triatlon jargonunda, gerek yarışlarda, gerekse antrenmanlarda sıkça
kullanılan bir durumu ve stratejiyi ifade eder.


“Draft”a sözlük anlamı olarak baktığımız
zaman, çekme, çekiş, cereyan ve hava akımı anlamına gelmesinin yanında
istismar ve taslak anlamına da gelir. “Taslak” anlamının konumuzla ilgisi
yok, ama alt manalardan birinin “istismar” anlamına gelmesi hayli ilginç.
Drafting yapmanın ne anlama geldiğini bilenlerin “istismar” manasına bıyık
altından güldüklerini buradan görür gibiyim.

DRAFTING NEDİR? 

_____Drafting, doğada hayvanlar tarafından
bilinen ve kullanılan basit, ama önemli bir teknik ve aynı zamanda bir
stratejidir. Oldukça bilinen bir örneği vermek gerekirse, uzun uçuşlar yapan
göçmen kuşların drafting yaptığını söyleyebiliriz. Sürü, en önde giden ve
hava koridoru açan liderin arkasında, sağa ve sola doğru diyagonal şekilde
sıralanarak V şeklinde uçuş düzeni alır. Böylece önden arkaya doğru yayılan
hava akımının yaydığı türbülans sayesinde sürünün geri kalanı daha az enerji
harcayarak uçar.


_____Basitçe özetlemek gerekirse, “Darft”, önde
giden bir sporcu ya da aracın hemen arkasında oluşan düşük hava basıncıdır.
Bu bölge hemen hava ile dolmaz ve arkadan gelen için çekim etkisi yaratır.
Darfting’i önde giden bir araç ya da sporcunun açmış olduğu hava koridorunda
oluşan düşük hava direncinden yararlanmak şeklinde açıklayabiliriz.


_____Drafting, konu bisiklet olduğu zaman, en
önde giden bisikletçinin arka tekerine mümkün olduğunca yaklaşmak ve onun
açmış olduğu hava koridorunun içine girerek sürüş yapmak anlamına gelir.
Önde giden bisikletçinin açmış olduğu hava koridoru sayesinde arkadan
gelenler oluşan alçak hava basıncı altında daha rahat bir sürüş
yapabilirler. Yapılan draft’ın etkili olabilmesi için öndeki bisikletin arka
tekeri ile arkadaki bisikletin öne tekeri arasında, asgari 5 santim, azami 1
metre olmalıdır. Eğer peloton* sürüşü yapılıyorsa ortalama
olarak 30 cm civarında bir yakın takip mesafesi tercih edilebilir. Peloton
sürüşü yaparken grup echelon* denilen klasik bir dizilim
meydana getirir. Eğer çok daha fazla verim almak isteniyorsa her bisikletçi
öndeki bisikletin arka tekerinin yanına sağdan veya soldan birkaç santim
mesafeye kadar yanaşarak takip yapabilir. Elbette böylesine bir yaklaşma çok
daha fazla risk içerdiği için çok daha fazla dikkat gerektirir.


_____Drafting, yapılırken unutulmaması gereken
en önemli husus, sınırları zorlayan yakınlaşmaların herhangi bir beklenmeyen
durum karşısında reaksiyon zamanını sıfıra kadar inmesi sonucu çarpışmalara
yol açmasıdır. Bu türden çarpışmalarda özellikle arkadaki bisikletçinin
zarar görme olasılığı daha fazladır. Bunun en yakın örneği geçtiğimiz
günlerde Antalya’da koşulan ITU II. Antalya Avrupa Triatlon Kupası Elit
Erkekler’de ilk dönüşe çok hızlı yaklaşan ve son anda fren sıkan ön gruptaki
10 kadar yarışçının düşmesidir.

DRAFTING’İ KİMLER YAPAR?

_____”Draft yapmak” denilince, sıklıkla
bisikletçilerin yarış ve antrenmanlarında uyguladıkları strateji akla gelir.
Yaygın kanının aksine draft sadece bisikletçiler tarafından kullanılmaz.
Yüzücüler, triatletler ve koşucular tarafından da kullanılır.


TRİATLONDA DRAFTING:

_____Triatlonda atletler, hem yüzme hem de
bisiklet etabında yasak olmadığı sürece drafting yapma imkanına sahiptir.
Yüzme ayağında birkaç kişilik gruplar halinde yüzen atletler, önde giden
daha güçlü sporcuyu geçmek yerine onun dümen suyundan yüzerek  enerji
tasarrufu yapma yoluna giderler ve yarış stratejilerini şekillendirirler.
Bisiklet etabında ise takımlar kendi oluşturdukları stratejiye bağlı olarak
drafting yapabilirler. Bireysel sporculardan oluşan peloton’larda ise
atletler kendi aralarında yazılı olmayan centilmenlik anlaşması gereği 1-2
dakikada bir değişerek öne geçme taktiği uygulanır. Gerek yarışlarda ve
gerekse antrenmanlarda geçiş şekli “Belçika Turnikesi” denilen şekilde her
sporcunun sırayla öne geçmesi biçiminde olur.

YÜZMEDE DRAFTING:

_____Yüzücüler de drafting yaparlar. Eğer
aksine bir kural yoksa açık deniz yüzme maratonlarında yüzücüler tarafından
da kullanılan stratejik bir uygulama olarak karşımıza çıkmaktadır. Açık
deniz yüzme yarışlarında birkaç kişilik grup eşliğinde yüzen yüzücüler,
yukarıdaki paragrafta az önce belirttiğimiz gibi önde giden yüzücünün dümen
suyuna girerek büyük oranda enerji tasarrufu sağlar ve kendi yarış
stratejisini oluşturur. Elbette bu türden bir stratejinin ne kadar etik
olduğu tartışılabilir, ama kural olarak yasak değilse böylesine bir uygulama
sorun yaratmaz.


KOŞUDA DRAFTING:

_____Diğer yandan, maraton koşan atletlerin de
rüzgara karşı daha az direnç göstermek için bir çeşit drafting yaptığı
bilinen bir gerçektir. Grup halinde koşan maratoncuların, eğer karşıdan veya
çaprazdan gelen sert bir rüzgar varsa önündeki sporcuyu kendine siper ederek
basit manada drafting yaptıkları bilinmektedir.


DRAFTING NE İŞE YARAR?

_____Draft yapan sporcunun ya da takımların
birincil amacı enerji tasarrufu sağlamaktır. Drafting yapan sporcu, önde
giden sporcunun açmış olduğu hava koridorundaki alçak hava basınç sayesinde
büyük oranda enerji tasarrufu sağlar ve gücünü daha ekonomik kullanarak
yarış stratejisini şekillendirir. Draft yapan sporcuların amacı sadece daha
az enerji harcayarak yarışma bitirmek değildir. Buradaki en önemli strateji,
özellikle koşusu iyi olan atletlere karşı süre ve mesafe averajı elde
etmektir. Dolayısıyla amaç kedini yormadan yarış bitirmenin ötesinde daha
iyi zaman ve derece elde etmeye odaklıdır.


_____Darft yapan atlet, eğer tek bir bisikletin
arkasındaysa yaklaşık asgari % 20 civarında enerji tasarrufu sağlarken,
birkaç kişiden oluşan bir grubun arkasında ise yaklaşık % 30’luk bir enerji
tasarrufu sağlayabilir. Eğer büyük bir grup içinde ve grubun ortasında
bulunuyorsa tasarruf oranı  % 60’lara kadar çıkabilir.

DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE DRAFTING KURALLARI :

_____USAT
(Amerika Birleşik Devletleri Triatlon)
  ve ITU
(Uluslararası Triatlon Birliği)
 gibi federasyondan federasyona değişen
uygulamalar mevcuttur. Aynı zamanda yarışı düzenleyen federasyonlar
yapacakları düzenlemeye göre bazı yarışlarda draft yapmak serbest
bırakabilir veya bazı yarışlarda yasaklayabilir.

_____USA Triatlon ile WTC
(Dünya Triatlon Şirketi)
 organizasyonlarında draft yapmak yasaktır.
Bireylerin zamana karşı yarıştığı bu yarışlarda bisiklet ayağında draft
yapılmaz.  USAT’da ise draft‘a izin verilen yarış bulmak imkansız gibidir.
Sporcuların birbirini geçmesi için 15 saniyeden fazla takibine izin
verilememekte, aksi takdirde yapılan sürüş, geçiş olarak kabul edilmez ve
draft olduğu için faul olarak nitelendirilir.

_____Konu Ironman yarışları olunca drafting her
ne şartta olursa olsun yasaktır. Ironman
70.3 drafting kuralları
 gereği, arkadaki bisiklet, öndeki bisikletin
oluşturmuş olduğu en az 7 m boyunda ve 2 m eninde kare bir alandaki hava
koridoruna (yaklaşık 3 bisiklet boyu) yaklaştığı andan itibaren toplamda 15
saniye içinde solundan geçerek geçişişini tamamlamak durumundadır. Aynı
durum, organizasyonda görev alan araçlara yaklaşma durumda da geçerli olup
30 m’den fazla yaklaşmayı yasaklamaktadır. Fakat uygulamanın en ilginç yanı
ise suda drafting yapma konusunda herhangi bir kural ya da kısıtlama
olmamasıdır. Hatta kurala göre suda durup herhangi bir araç veya nesneye
tutunmak bile serbest bırakılmıştır.


_____Diğer yandan ITU Dünya Şampiyonası ve
Kupasında draft serbesttir. Tıpkı bisiklet yarışlarında olduğu gibi takım
halinde katılımın söz konusu olması ve takımların yarış stratejisi
uygulamasına müsaade edilmesi sebebiyle serbest bırakılmıştır. Bilindiği
gibi hem ITU’nün, hem de federasyonumuzun düzenlediği triatlon yarışlarının
bisiklet ayağında, herhangi bir kategoride yarışan sporcular kurallar gereği
kendi kategorisinde yarışan sporcularla drafting yapması serbesttir. Farklı
kategorilerde yarışan atletlerin bisiklet etabında draft yapması ise
yasaktır. Örnek olarak, Elit Erkekler’de yarışan atletler birbirleri
arasında drafting yapabilirken, diğer yandan Master’larda yarışan bir
sporcunun Genç Bayanlar’da yarışan atletlere drafting yapması yasaktır.


_____Aslında bu türden bir uygulamanın,
kuralların izin verdiği bir çeşit hile olduğunu hatırlatmakta da fayda
vardır. Dolayısıyla bazı yarışlarda federasyon ve/veya organizasyon
komitesinin alacağı karar üzerine drafting yapılmasına müsaade
edilmeyebilir. Ülkemizde, Türkiye
Triatlon Federasyonu’nun “Yarışma Yönergesi”
  başlığı altında sıraladığı
kurallar gereğince istisnai durumları açıklayan bir madde bulunmakla
beraber, yönergede yazılı olmayan durumları kapsaması amacıyla da 16. madde
eklenmiştir.

YÖNETİM KURULU
KARAR TARİHİ: 27.01.2007
KARAR NO: 10

TÜRKİYE TRİATLON FEDERASYONU YARIŞMA YÖNERGESİ

Yarışmacıların Uyacağı Kurallar:

Madde 3) Farklı kategorilerin sporcuları birbirleriyle drafting (Önde
ilerleyen bir objenin oluşturduğu düşük dirençli hava koridorunda daha az
enerji sarf ederek ilerleme) yapamazlar.

Madde 4) Drafting yapmanın yasak olduğu yarışmalarda, diğer
yarışmacılara ya da motorlu bir taşıta yaklaşarak drafting yapmak yasaktır.
Sporcular drafting yapılmasını önleme yükümlüğünü taşırlar.

Yönergede yer almayan hususlar:

Madde 16 – Bu yönergede yer almayan hususlar, Triatlon Federasyonu
Yönetim Kurulu’nca alınacak kararlarla belirlenir.


SON SÖZ:

_____Drafting yapmanın yasak olmadığı tüm
yarışlarda, hem bireysel sporcuların hem de takımların, rakiplerine karşı
averaj elde etmek adına yaygın bir şekilde kullanıldığı da bilinen bir
gerçek. Diğer yandan yukarıda bahsettiğimiz gibi Amerika ile Avrupa
federasyonlarının tıpkı metrik ölçü sisteminde olduğu gibi farklı
uygulamalar yapması hayli ilginç.

_____WTC ve USAT bisiklette drafting’i bir
çeşit doping gibi algılar ve yasaklarken, yüzme ayağında draft’ı sınırlayan
bir kural yok. Hal böyle olunca draft’ın yüzmede serbest, bisiklet ayağında
yasak olması işin mantığına biraz ters düşüyor sanki. Bisiklet ayağında bu
kadar katı kurallar varken suda darfting’in yasak olmaması ve zorda kalınca
durup tutunmanın serbest olması ilginç. Elbette birincil amacın yüzücünün
güvenliği olduğu gayet açık.

_____Tüm bu bilgilerin ışığında bu yıl  Kasım
Şakası Yarışı Girne-Kıbrıs*
  yarışına katılma kararı alana kadar
draft yapmanın kötü bir şey olmadığını düşünür ve uygulardım. Bugünlerde
draft’sız antrenmanlarla kendimi geliştirme çabasındayım. Eğer siz de bir
Ironman yarışına katılarak kişisel dayanıklılığınızı test edecekseniz
draft’ın kolaycı ve gizli doping etkisinden kurtulmanızda fayda var.
Öncelikle grupla antrenmanlara çıktığınızda ya drafting yapmayacak ya da
grubu siz çekeceksiniz. Baktınız olmuyor, antrenmanlara yalnız çıkacak ve
kendinizi zorlu Ironman yarışına hazırlayacaksınız.

_____Aslında amacın bireylerin dayanaklılık
testi ile yalın bireysel başarının tespiti olduğunu düşündüğüm Ironman
yarışlarında yapılan uygulamanın yanında hiçbir ayakta draft yapılmaması
gerektiğini düşünüyorum.

_____Tüm triatlonseverlere drafting’siz günler
dilerim.

Peloton*: Sürü, grup. Bisiklette grup halinde giden topluluk.

Echelon*: Kademeli olarak geriye doğru uzanan grup düzeni.

 


Kasım Şakası Yarışı Girne-Kıbrıs*: Geçtiğimiz aylarda “Yarı
Ironman Girne-Kıbrıs” yarışı olarak takvim belirleyen Kıbrıs Türk Triatlon
Federasyonu, uluslararası arenada resmi olarak tanınmaması ve “Ironman”
yarış adının da WTC’nin telif tekelinde olması sebebiyle bahsi geçen yarışın
adını değiştirmiştir.


 

Cyclingtr
Yazar Hakkında :

Bir Yorum Yazın