Yüzme Gözlükleri ve Çeşitleri

27/12/2012  //     //  Triatlon ve İronman Donanımları İncelemeleri

 

Yüzme gözlükleri, tıpkı yüzme boneleri gibi yüzücülerin en önemli yüzme ekipmanları arasında yer alır. Gözleri, bakteri, klor vb. kimyasallardan korumanın yanı sıra açık denizde yüzen sporcuların gözlerini güneş ışığından da koruyan yüzme gözlükleri, yüzücülerin vazgeçilmez sportif aksesuarıdır. Gözlükler, sadece yüzücülerin gözleri ışık ve kimyasallardan korumakla kalmaz, aynı zamanda suyu sporcunun gözünden uzak tutarak net bir görüş elde etmesini sağlar.

 

Yüzme Gözlüğünün Kısa Tarihçesi

 

Çeşitli tarihe kaynaklara göre 1300′ lü yıllarda Pers dalgıçlar tarafından parlatılmış kaplumbağa kabuklarından yapılma ilkel yüzme gözlüklerini kullandıkları bilinmektedir. Yüzyılın başında 1930 yıllarda Guy Gilpatrick gözlerini tuzlu sudan korumak için yüzme gözlüğü kullanmış. Zamanla kullanımı yavaş yavaş artan yüzme gözlükleri, 1960 ‘ li yıllarda yaygınlaşırken, 1972 yılında itibaren yüzücülerin standart ekipmanları arasında yer alamaya başlamış. Olimpik yarışmalarda kullanımı ise 1976 yılında Kanada’  nın Montreal şehrinde gerçekleşen “Montreal Yaz Olimpiyatları” nda olmuş ve o yıl yüzmede birçok branşda rekor kırılmasında etkili olmuştur.

 

 

Yüzme Gözlüğü Seçimi

 

Farklı model ve renkte camlara sahip yüzme gözlüklerini seçerken dikkat edilmesi gereken en önemli konu gözlüğün kullanıcının yüz yapısına uygun olmasıdır. Göz çukurlarına tam oturmayan gözlükler içine su alırken, normalden daha dar gözlükler de göz çukurları etrafında morarmalara yol açacaktır.  Bu türden sıkıntılar yaşamamak için denemeden yüzme gözlüğü alınmamalıdır. Genellikle gözlük seçerken yapılan en sık hata ise gözlük askılarının (lastiklerin) baş arkasından geçirilerek denenmesi şeklindedir. Aslında lastiklerin baş arkasından geçirmeksizin, sadece göz yuvalarına oturtulup vakum yaptırıldıktan sonra düşmediğinin gözlemlenmesi, kullanıcı için en iyi sonucu verecektir. Yüzme gözlüklerinin bazı modelleri burun üstü bağlantısı sabit yapıda olurken, bazı modelleri de burun üstünden de ayarlanabilir yapıdadır. Her iki tipteki burun üstü bağlantısının buruna temas etmemesi gerekir, aksi takdirde burun üstünde tahriş söz konusu olabilir. Bu yüzden kullanıcılar, seçim yaparken kendi yüz ve burun yapısına uygun en rahat formu bulmak için mutlaka deneyerek gözlük almalıdır. Göz çevresine iyi oturmuş, rahat burunluğa sahip bir yüzme gözlüğü kullanıcısını antrenman ve yarış esnasında üzmeyecektir.

 

Yüzme gözlüklerinin İsveç gözlüğü tipi dışındaki tiplerinde cam çerçevesinin etrafında su sızdırmazlığı sağlamak için conta bulunur. Gerçi son yıllarda üretilen İsveç gözlüklerinin çerçevesinin etrafında ince bir kauçuk conta da bulunmaktadır. Son yıllarda conta için genellikle silikon tercih edilmesine rağmen düşük maliyetli modellerde sert plastik veya köpük conta da kullanılmaktadır.

 

 

Gözlüğü askıları, çerçeve yanından ayarlanabilen tek veya çift silikon şeritlerden oluşur. Sporcuların çoğunlukla tercihi daha iyi tutuş sağlayan çiftli askılar yönünde olmaktadır. Çiftli askılardan birisi baş arkasında yüksek bir şekilde,  diğeri de enseye doğru alçak bir şekilde gergiye alındığı zaman oldukça verimli bir tutuş sağlanır.

 

Kullanıcı, yüzme gözlüğünü seçerken amacına yönelik formda olmasına da özen göstermelidir. Minimalist gözlükler sporcunun hidrodinamik bir biçimde yüzmesine yardımcı olurken, gereğinden fazla büyük yapıdaki yüzme gözlükleri ise sporcunun hidrodinamik yapısını olumsuz bir şekilde etkilediğini hatırlatmak da fayda var. Diğer yandan daha geniş görüş alanı elde etmek isteyen kullanıcılar, daha geniş çerçeveye sahip yüzme maskelerini tercih etmelidirler. Yüzme gözlükleri; eğlence amaçlı yüzme gözlüğü, İsveç gözlüğü(yarış, depar), Klasik yarış gözlüğü(Antrenman), yüzme maskesi, reçeteli yüzme gözlüğü ve kadın yüzme gözlükleri, tiplerinde

 

 

Yüzme Gözlüğü Çeşitleri

 

Eğlence amaçlı yüzme gözlükleri: Ucuz malzemeden üretilmiş olan bu türden yüzme gözlükleri, performansa yönelik değildir. Geniş camları ile rahat görüş sağlamayı amaçlayan bu tip gözlüklerin çerçevesinin etrafında köpük ya da plastikten yapılmış conta bulunur. Gözlük askıları ucuz plastikten üretilmiştir. Yüzücüler için pek konforlu olmayan bu tip gözlükler, spor dışında eğlence amaçlı kullanımlar içindir.

 

İsveç gözlüğü (Yarış veya Depar): Oldukça minimalist yapıda üretilen ve uygun fiyatlı yarış gözlükleridir. Agresif ve şık bir görünüme sahip olmalarının yanında oldukça aerodinamik bir yapıya da sahiptir. Yüzücüler arasında depar gözlüğü olarak da adlandırılan bu tip gözlüklerin çerçevesinin etrafında silikon veya plastik conta bulunmaz. Çerçevelerinde conta olmamasına rağmen sporcunun göz yuvasına tam olarak oturan bu tip yüzme gözlükleri içeriye su sızdırmaz. Diğer yandan uzun mesafe açık su yüzme yarışları için pek konforlu değildir.

 

 

Klasik yüzme gözlüğü (Antrenman): Yüzücülerin oldukça sık tercih ettiği bir yüzme gözlüğü tipidir. Silikondan çerçeve ve lastik askılardan üretilmiş olan bu gözlükler burun bağlantısı sabit ya da ayarlı olabilir. Rahat ve su geçirmez yapıları tarafından hem antrenman hem de yarışlarda kullanılmak üzere sıkça tercih edilen modellerdendir. Bu modelde imal edilen kadın ve çocuk yüzme gözlükleri ise daha küçük yüz hatları için biraz daha küçük boyda üretilmiştir.

 

 

 

Yüzme maskesi: Oldukça geniş bir çerçeve yapısına sahip olan yüzme maskeleri konforlu olmalarının yanında daha geniş bir görüş açısı sağlar. Dalgıçların kullandığı dalış maskesine benzer görünümde olmasına rağmen burundan nefes verebilmek için burunluk kısmı açıktır. Alın ve yüz çevresine rahatlıkla oturan maskeler su sızdırmazlık sorunu yaşatmaz. Klasik yüzme gözlüklerinden farklı olan yüzme maskelerinin kaba görünümlerinin yanında, sporcunun su içindeki aerodinamik yapısını olumsuz yönde etkilemesi sebebiyle de rekabet açısından pek tercih edilmez. Su sızdırmazlığı yüksek olan bu maskeler daha rahat görüş açısı elde etmek isteyen sporcular tarafından tercih edilir.

 

 

Reçeteli Yüzme Gözlük ve Alternatifi

 

 

 

 

Yüzme Gözlük Cam Renkleri

 

Bir diğer önemli husus da kullanılacak ortama uygun renkte camlara sahip olmasıdır. Yüzme gözlükleri, amber, mavi, aynalı, füme ve şeffaf (renksiz) camlara sahip olan tipte bulunurlar.

 

 

Amber Renkli Gözlük Camları

 

Amber renkli camlar, hem yüksek, hem düşük şiddette ışığa karşı filitrasyon yapabilen renkli camlardır. Amber renkli camlar, bir yandan kapalı havuz gibi zayıf ışıklı ortamlarda net görüş imkanı sağlarken diğer yandan da güneşli açık deniz gibi yüksek ışık şiddeti içeren ortamlardaki parlama ve yansımayı engeller. Açık ve kapalı tüm ortamlardaki ışığa karşı filitrasyon yapabilen Amber renkli camlar çok açmalı kullanım için idealdir.

 

 

Mavi Renkli Yüzme Gözlüğü Camları

 

Mavi renkli camlar orta şiddetteki ışığı filitre edebilen renkli camlardır. Az da olsa yansımaları da soğurabilen bu gözlükler günlük kullanım ve antrenmanlar için uygundur.

Aynalı Yüzme Gözlük Camları

 

Aynalı camların ortam ışığını yansıtma özelliği sebebiyle yüksek şiddette ışık bulunan ortamlarda tercih edilebilir. Diğer yandan gözlerin rakiplerden saklanarak yarış stratejisi oluşturması amacıyla da kullanılabilir. Loş ve karanlık ortamlarda kullanılması pek tavsiye edilmez.

 

Füme Lens

 

Füme renkli camlar direk güneş ışığı ve parlak ortamlar gibi yüksek ışık şiddetine sahip ortamlarda tıpkı güneş gözlükleri gibi koruma sağlar. Parlak güneş ışı altında yüzmek için ideal camlardır.

Şeffaf (Renksiz) Yüzme Gözlüğü Camları

 

Ortam ışığının doğal şekilde görülmesine imkan sağlar. Kapalı hava, bulanık sular veya az ışıklı havuz ve benzeri ortamlar için uygundur. Ortamın daha net görüntüsü ve renklerinin algılanması gereken durumlarda şeffaf yüzme gözlüğü camları tercih edilebilir.

 

Yüzme Gözlüğü Bakımı ve Korunması

 

Yüzme gözlüklerinin temizlik ve korunması: Çizilmeye karşı oldukça hassas bir yapısı olan yüzme gözlükleri camlarının bakım ve temizliğine özen göstermek gerekiyor. Antrenman veya yarış sonrasında yapılaması gereken ilk iş, gözlük ve lastiğinin duru su ise ile yıkamak olmalıdır. Yüzme gözlükleri buğulanmaya (Antifog) karşı kimyasal bir madde ile kaplanmış olmasına karşın bir süre kullanımından sonra antifog özelliği kaybolur. Antifog özelliğini yitirmiş gözlükler için ilk yıkama işleminin ardında yüzme gözlüğü satan spor hipermarketlerden temin edebileceğiniz buğulanma önleyici spreyi (antifog sprey) kullanabilirsiniz. Eğer anti fog sprey bulamıyorsa gözlük satıcılarından temin edilecek olan gözlük camı temizleme spreyi kullanarak yüzme gözlüğünün bir sonraki kullanımında klor vb kimyasallar yüzünden buğulanmasına engel olunabilir. Eğer özel gözlük camı silme suyu yoksa bir parça camsil vb. cam temizleme kimyasalı ile fazla bastırmadan özel gözlük silme bezi ile silindikten sonra güneşten uzak ılık bir ortamda kurutulmalıdır. Sonrasında ise çizilmeye engele olmak için gözlüğü kutusunda saklamalı, eğer kutusu yoksa yüzme bonesinin içine itinalı bir şekilde yerleştirilerek saklanmakta fayda var.

 

 

Kaynakça: livestrong.com, simplyswim.com, yourswimmingspace.com

 

 

 

Hazırlayan: Alpay AKHUN

 

 

Cyclingtr
Yazar Hakkında :

Bir Yorum Yazın