Bayanlarda Bisiklet Seçimi

12/02/2009  //     //  Genel Duyuru ve Haberler ( Bisiklet, Triatlon, Atletizm, Yüzme )

 

Sizin anatominize uygun olmayan bir bisiklet ile sizin tam bir uyum sağlamanız imkansız, imkansız olduğu gibi rahatsız edici ve zararlıdır. Bisiklete binmek zevk olmalı, oysa biz bayanların en büyük sorunlarından biri de erkek sürücülerden daha rahatsız sürüşlerle yüzleşmek. Bunun sebebi ise maalesef bisikleti spor olarak kullanan ciddi bir kesimi erkeklerin oluşturması ki; bisiklet firmaları  bu sebeple erkeklere yönelik kadrolar üzerinde daha fazla seçenek sunmaktadırlar. Üretilen bayan modellerini tam olarak ülkemizde bulamadığımız için biz de alternatif bisikletlere yani erkekler için dizayn edilmiş kadroları kullanmaktayız. Vücut anatomimizin büyük oranla farklı olması sebebi ile de bisiklet bize tam keyif veremiyor, boyun ağrıları, kadro büyüklüğünden ve gidona yanlış eğim ile uzanmamızdan kaynaklanan erken yorulmalar bir tesadüf değil, ne yazık ki. Bu ve benzeri detayları inceleyelim ve kendi anatomimize uygun bisikleti kendimiz modifiye edelim.

 Piyasada mevcut kadrolara baktığımızda kadro açılarının ve büyüklüklerinin erkek ölçülerine göre olduğunu görüyoruz. Ülke standartlarmızda bayan boyuna göre büyük olan bu kadrolar ve bayanların kalça kemikliğindeki açıklık oturuş farklılığı ve pedal çevirirken ki dairesel hareketliliğe kadar farklılık göstermektedir. Bu da hepimizin başına gelen uzun yol sonrası(alışana kadar) sele acısını anımsatıyor.  Bu acı umursanmayıp zaman içinde alışılsa ve aynı ölçülerle bisiklete devam edilse bile sağlığımız için büyük sorun teşkil ediyor. Kadro açıları, sele seçimi, gidon seçimi gibi detaylara değinip kendi anatominize en uygun bisikleti bulmanızı amaçlıyoruz.

 Biz ülkemiz ortalama boy ölçüsünün sorunlarına yönelik çözümleri inceleyelim. Uzun boylu arkadaşlar erkeklere özel tasarlanan sele ve gidon boyunu yazımıza göre zaten ayarlayacaklardır.Çünkü basit değişikliklerle hemen hemen tüm dağ bisikletleri bayanlar tarafından da rahatlıkla kullanılabilir duruma getirilebilir. Yeni bir bisiklet alacak iseniz aşagıda belirttiğimiz kadro ve vücut anatominize uyan kriterlerdeki bisikletlere yönelmenizi tavsiye ederiz. Eğer halihazırda bisikletiniz mevcut ise çok ciddi bir büyüklük  söz konusu değilse, daha sağlıklı ve sorunsuz kullanım  için modifiye ile birşeyler yapabilirsiniz

Bisikletin günden güne yaygınlaştığı ve daha da yaygınlaşmasını ümit ettiğimiz ülkemizde artık birçok teknik bisiklete ulaşmak mümkün. Kadro modifiyesine uygun en kolay bulabileceğiniz kadro dağ bisikletleridir. Bisikletinizi alırken firmadan firmaya ölçüm formülü değişen kadro ölçülerini düşünerek hangi teknik bisikleti tercih ettiyseniz örneğin dağ bisikletini tercih ettiyseniz bisiklet firmalarına gidip kendinize uygun ölçülerdeki bisikleti seçmeniz olası kadro büyüklüğü sorununuzu ortadan kaldıracaktır. Her firmanın farklı formül ölçü aldığını belirtmiştim. kimi üretici firma kadro boyunu, krank mili merkezinden sele borusunun kadroya girdiği yere kadarki mesafeden ölçüm alıp formüle ederken, kimi üretici firmalar da ölçümü sele borusu girişinden hemen altındaki kadro borularının birleştiği yerden formülize edip ölçüm alıyor. Bu sebeple tarzı belirledikten sonra birebir görüp deneyerek almak daha mantıklı oluyor

Bisiklete yeni başlıyorsanız kadro boylarındaki farklılığı şöyle anlatabilirim ki;  bu ölçümdeki farklılık  hangi tarz bisiklet olduğu konusunda değişiklik arzediyor. Örneğin downhill tarzı bisikletlerde sele Dağ bisikletine nazaran daha geride olması gerektiğinden yani tekniginden kaynaklanan kadro boyları yine teknik tarzına bağlı olarak değişiklik arzedebiliyor. Aynı teknik bisikletlerde boylar fazla değişmiyor yani önemli olan hangi tarz bisikleti seçtiğiniz.

Tarzınızı belirlediniz, bisiklet dükkanına gittiniz ve size uygun kadro boyuna karar vereceksiniz. Bunun için önem arzeden noktalar ise:
Klasik kadro boyu ölçüm yöntemi yani bisiklet sürerken SPD (Kilitli Pedal Sistemi) veya yani başlıyorsanız ve spor ayakkabı tercih ediyorsanız kullanacağınız ayakkabı ile kadronuzu denemenizi öneririz. Kullanacağınız ayakkabı ile kadroya bakmanız ayakkabı farkından oluşacak olası sapma payı olan 1-2 cm lik farkı minimuma indirmek için olacaktır.Deneyeceğiniz kadroyu bacaklarınız arasına alıp düz bir zeminde ayakta durunuz gergin olan ve yere tam basan tabanlarınızda dikkat edilecek husus bacak aranız ile kadro borusu arasında 7-8 cm lik bir boşluk olabilmesi olacaktır. Bu yöntem ile kadro boyu  seçimi ilk anda  yeterli gibi görünse de her insanın farklı vücut özellikleri olduğu dikkate alındığında günümüzde daha genel  ve farklı ölçüm yöntemlerine gereksinim duyulmaya başlanmıştır. Bayanların da anatomisi farklılık gösterdiği için ölçümü sadece bu örnekle ele almak yanlış olur. Bacak boyları, beden uzunlukları, kol uzunlukları hepimizin farklı. Bunun için diğer ölçümlere de değinmek gerekir.Özellikle tepe inişi bisikletlerinde yükseklikleri yüzünden bu ölçüm yönteminin yeterli omayacağı aşikardır. Sonucu kötü olabilir.

Diğer bir yöntem olarak “selenin gidona uzaklığı ” önemli bir seçim yöntemi olarak kullanılmaktadır. Uzaklıktan kastedilen, sele ile gidon arasındaki mesafedir .Sele yüksekliği doğru ayarlandıktan sonra selenin üzerine oturun ve gidonu kollarınız vücudunuza 90 derecede olacak şekilde dik olarak tutun. Eğer doğru bisiklet üzerinde iseniz vücudunuzun üst kısmı yere 45 derece açıda olacaktır. Burada rahat konumu bulmak için selenizi ileri geri kaydırabilirsiniz. Fakat eğer selenizi en geriye kaydırmanız gerekiyorsa ya da gidon boğazı değişiminde almayı düşündüğünüz bisiklet 10 mm üzerinde bir düzeltme gerektiriyor ise bir küçük ya da büyük boy kadroyu denemek sizin için daha mantıklı olacaktır. Çünkü SPD (kilitli pedal sisteminde) kullanıyor iseniz açıyı gerçekleştirirken pedal seviyesi bel hizzanızdan arkaya kayacaktır. Bu da acil durumlarda kilitli sistemi açamamanıza sebep olacak kazaya sebebiyet verebilecektir.
 

 Sele yüksekliği deyince birçok formülasyon sıralansa da doğru sele yüksekliği basitçe şu şekilde bulunabilir: Sele üzerine ayağınızda bisiklet ile kullanacağınız ayakkabılar giyerek oturun. Pedalın yere en yakın olduğu konuma getirildiğinde ayak topuğunuzu pedalın üstüne koyun. Bu noktada bacağınız tam olarak açık ve düz ise doğru sele yüksekliğini bulmuşsunuz demektir. Ayağınızın ön kısmı ile pedala bastığınızı düşünürsek bu durumda aynı pozisyonda bacağınız dizinizden hafifçe kırık şekilde bir konuma gelecektir. Eğer uygun yükseklik durumunda sele borunuz üst limitlerine yükseltilmişse (yani kadro içinde kalan parçası kalmadıysa) kadro size küçük, sele borunuzun hemen hemen tamamı kadro içine girmek zorunda kalmışsa kadro size büyük demektir.Bu aşamadan sonra uygun yüksekliği sağladığınızda seleden inerken ilk başlarda yere basmakta zorlanıyor olabilirsiniz; endişelenmeyin seçtiğiniz tarza has bisikletlere göre yerden yükseklikleri diğerlerine göre daha fazladır. Bu durumda alışma aşamasında rahat olabilmek için sele yüksekliğini 1-2 cm aşağıda tutabilirsiniz.

Son bakılacak değişken ise gidon yüksekliğidir yani diğer bir değişle gidon’un sele yüksekliğinin ne kadar altında olması gerektiğidir. Cross country bisikletlerde bu fark oldukça fazla olurken bir dağ bisikletinde fark 3-5 cm civarında olmalıdır Ağırlık merkezlerinin oranlı dağılımı için yere paralel olarak bakıldığında gidon selenin 3-5 cm altında hizzalanmalıdır. Sağlık açısından size bildirilen (boyun fıtığı gibi) bir rahatsızlığınız yok ise doğru gidon boyu bu şekilde ölçülmektedir. Fakat boyun fıtığı teşhisi gibi problemlerinizde doktorunuzdan bilgi destek alabilirsiniz. Benim önerim gidon boyunu yükseltmektir. Çünkü aşağıda olan gidona yük bindiğinden ağirlik boyuna gelmekte ve ağrı oluşturmaktadır. Bende boyun fıtığı başlangıcı tesbit edilmişti. Gidon boyunu yükseltip antrenmanlara devam ettim çünkü omurga sistemini en iyi çalıştıran spor dalı bisiklet ve bu açıdan çokşey borçluyum bisikletime. 

Bkz. önde gidon hizzasından sele yüksekliği örneği.

Eğer elinizde mevcut bisikletiniz varsa ve memnun değilseniz ancak yeni bir bisiklet almayı da düşünmüyorsanız. Neler yapılabilir ? :

Standart  ölçülerde bir bayansanız ve tipik bir erkek bisikletine sahipseniz. Kendinize uygun (yukarıda anlattığım şekilde) sele yüksekliğini ayarlayıp bisikletinize oturduğunuzda kadronuz size göre büyük ise  hissedeceğiniz en önemli rahatsızlık, gidon’a ulaşmak için ileriye doğru olması gerekenden daha fazla uzanmanız gereksinimidir ve bu durum kısa sürede kendisini bel-boyun ağrısı ve gereksiz yorgunluk olarak hissettirir. Kadro boyunu küçültmeyi denediğinizde ise sele yüksekliğiniz ile gidon arasında öyle rahatsız edici bir açı oluşur ki bu çok daha kötü rahatsızlıklar doğurabilir.

Sele yüksekliğini kendinize göre ayarladığınız bisikletinizde yine de gidona uzanmak için çaba sarfediyorsanız  yapabileceğiniz tekşey selenizi ileriye kaydırmanızdır.Fakat bu da oturuş bozukluğuna sebep olacaktır tekrar ediyorum ki önemli olan 10 mm den fazla kaydırıyorsanız kazaya davetiye çıkartıyorsunuz demektir. Sağlık açısından da boyuna ağırlık gideceğinden sizin için yorucu ve yıpratıcı olacak hobiniz işkenceye dönüsecektir.

Gidonu rahat kavrayamıyorsanız daha kısa bir gidon boğazı (stem) seçmelisiniz Piyasada birçok model gidon mevcut, geniş gidon seçerseniz dengenizi de sağlamanızı kolaylaştıracaktır. Buna ek olarak dümdüz olmayan hafif kıvrık gidonlar da var bu gidonları 25 derecelik açı(veya kendinize en yakın eğimleyebildiğiniz kadar) ile kendinize eğimlerseniz gidonu kavrayacağınız mesafe birkaç cm daha size yaklaşmış olacaktır. Gidon boyunu kısaltırken gerçi bisiklet servisinden destek alacaksınızdır ama ön bilgi olarak 20 mm den kısa olmaması sağlıklı sürüş pozisyonunuzu koruyup, denge kaybından uzaklaştıracaktır. Ölçüler konusunda neden özellikle duruyoruz ? Çünkü bisikletiniz  tasarlanırken hesaplanan denge ve dönüşler için gerekli açılara yapılabilecek maximum müdahale ölçüleridir. Eğer bisikletinizin ciddi değişikliklere verdiğimiz ölçülerden daha fazlasına ihtiyacı varsa o taktirde bisikletiniz size büyüktür. Bisikletin denge sistemini bozmak sizi zor duruma düşürebilir bu sebeple yeni ve size uygun bir kadro arayışına girmeniz önemlidir.

Sele

Sele bisiklet üzerindeki en kişiye özel parçadır ve bayanlar için doğru sele seçimi hayati önem taşır. Deneyen arkadaşlar olmuştur ama jelli sele de işe yaramıyor çünkü biz bayanlara göre dizayn edilmiş sele önemli.Resimde kesidi ile görebiliyoruz. burada dikkatinizi çekmek istediğim diğer bir konu ise bayanlara özel taytın pedi. Biz pek piyasada bulamadığımızdan aynısı diye erkeklere özel dizayn edilen pedli taytları kullanıyor ver hata ediyoruz. Bu konuya daha sonra detaylı olarak değineceğim.

Günlük kullanımlı bisikletlerin bayan seleleri geniş ve kısadır fakat günlük kullanımlı bisikletlerin selesi ile uzun yol yapılmadığı için ben dağ bisikletine değinmek istiyorum. Geniş ve kısa olan selenin  genişliği arazi ortamında uygun değildir . Arazi ortamının engebeli ve hareket gerektiren ortamında geniş  sele, pedal çevirirken bacakların sürtünmesi sebebi ile sizi rahatsız ederken, özellikle inişlerde denge sağlamak amacıyla yapmanız gereken selenin arkasına doğru kayma girişiminizde size zorluk çıkaracaktır.

Selenizin pozisyonu da oldukça önemlidir. Bayanlar genelde  sele burnundan aldıkları baskı sebebi ile sele burnunu aşağı doğru eğimli olmasını tercih ederler ve bu şekilde ağırlıklarının kalça kemikleri ve kürek kemikleri üzerinde yoğunlaşması sağlarlar bu da güç kaybına sebep olduğu gibi maalesef sele ağrısından kurtulma yolu değildir.  İleriye doğru kaydırılan ve aşağı doğru eğimi artırılan selenin kollarınıza ve oturuş bozukluğu sebebi ile boynunuzun kasılmasına olması gerekenden daha fazla yük bindireceğini gözardı etmemelisiniz. .Yandaki resimde tamamen bayanlara özel dizayna sahip bir sele örneği ekledim. Selenin gelişi ve inceliğine dikkatinizi çekmek isterim. Ve fark etmişsinizdir ki Erkeklere özel bol bulunan selelerden daha erken oyuklaşıyor. Bu tarz bir sele sizin gruptan kopmadan hala gidebilecekken sırf sele ağrısını itiraf edemediğinizden geride kalmamanızı önleyecektir. Resimde a ile gösterilen bölümde kalça kemiğiniz ile bacak kemiginizin birleştiği notkada sele üzerindesiniz. ve bacak arası hissasında pedalın dairesel hareketinden oluşaçak seleye sürtme sorunu erkek selelerinden daha erken oyuklaştırılmış sele dizaynı ile ortadan kaldırılmış. Bir başka yazımda bayanlara özel dizayn edilen bisiklet formalarına değineceğim. Sele sıkıntısını minimuma indirip zevkli sürüşleri sağlama adına doğru seçimlerin önemini anlamamız gerekiyor.

Sorunsuz sürüşler dilerim…

Bayan üyelerin bana özel mesaj atarak üyelik talebini iletmesi yeterlidir. Tüm bayan üyelerimiz katılabilir.

Kaynak: www.whycycle.co.uk + specialized woman

Cyclingtr
Yazar Hakkında :

Bir Yorum Yazın