Taper Nedir, Ne İşe Yarar? ( I )

22/01/2011  //     //  Antrenman, Antrenman, Sağlık, Beslenme

 

 



        “Taper”, İngilizce sözlükteki karşılığı “Sivrilme, azalma”.
Dilimizdeki antrenman terminolojisine en uygun karşılığı ise “Zirve dönemi”
olarak adlandırabiliriz. Kısaca “Yüksek dayanıklılık gerektiren spor
dallarında, yarışma öncesi antrenman şiddetini ve sıklığını programlı bir
şekilde azaltarak hem vücudun, hem de sinir sisteminin toparlanmasına imkan
tanınması ve sporcunun yarışmaya en yüksek performansı ile girmesini
sağlamak.” olarak özetlenebilir.



        Malum, geçtiğimiz sonbaharda yarışma sezonu kapatan sporcuların bir
kısmı yılın yorgunluğunu atmak için kısa bir mola verdikten sonra yeni
sezona hazırlanmak için yeni antrenman programlarına başladılar. Doğal
olarak çalıştırıcı ve atletler, tüm kışı, iyi bir hazırlık sezonu olarak
değerlendirmek için elinden geleni yapmaya çalışacaktır. Günümüzde hala eski
disiplinlere bağlı kalan bazı çalıştırıcılar, bu yoğun hazırlık sezonu
ardından gelen yarışma sezonunda sporcularına ara vermeksizin antrenman
yapmaya zorlayacak hatta yarışmadan bir gün öncesinde dahi sıkı antrenmanlar
yaptırarak atletlerin kaslarında aşırı laktik asit birikmesine sebep
olacaklar. Böyle durumlarda atletler ya istenilen performansı vermekten çok
uzak olacak ya da istenmeyen sakatlıklarla karşılaşacaktır. İşte tüm
bunların önüne geçebilmek için sadece iyi bir antrenman programına sahip
olmak yetmezken, iyi bir antrenman stratejisine sahip olmakta çok önemli bir
unsur haline gelmektedir. Bu yüzden, günümüzde uzmanlar tarafından
hazırlanmış olan antrenman programlarının tamamında yarışma öncesi için
zirve dönemi için hazırlık safhası yer almaktadır.



        Çeyrek yüzyıl öncesine kadar sporculara uygulanan antrenman
tekniğinin ana felsefesi; yoğun bir antrenman sezonu geçiren sporcunun
yarışma gününe kadar olan süreçte de aynı yoğunlukta antrenman yaptırılması
ile maksimum performans ulaşması yönündeydi. Bu türden yüklenmeler,
sporcunun zirve performansını yakalaması bir yana, aşırı antrenmandan
yorulan kas, tendon ve eklemlerinde istenmeyen sakatlanmalara yol
açmaktaydı. Zamanla gelişen antrenman bilimi ve spor hekimliği sayesinde,
eski tip antrenman disiplinleri ile yarışmaya girmenin iyi bir strateji
olmadığını görülmüş ve yapılan çalışmalar neticesinde, o sezon yapılan
antrenmanların süre ve şiddetine bağlı olarak yarışma öncesi 1 ila 4 hafta
arasında değişen sürelerde antrenman şiddetini azaltma yoluna gidilerek
sporcunun kendi zirve performansını yakalanması mümkün olduğu tespit
edilmiş.



        Yoğun bir antrenman sezonu geçiren sporcunun önemli yarışmalarda
zirve performansının yakalayabilmesi için antrenman yükünü sistematik bir
şekilde azaltması fizyolojik ve taktiksel açıdan çok önemlidir. Antrenman
yükünün azaltma süreci sporcunun başta fiziksel olmak üzere duygusal ve
zihinsel olarak toparlanmasını sağlamayı amaçlarken, yarışma günü sporcunun
ulaşabileceği en üst seviyeye ulaşmasına yardımcı olur. Eğer taper evresini
ihmal edilirse, aşırı yorgunluk faktörü ile karşı karşıya kalan sporcu
yarışma esnasında istediği en yüksek performansa ulaşamayabilir. Bu yüzden
sezon içinde yüksek öneme haiz yarışmalar öncesinde programlı bir şekilde
taper yapılması sporcu için çok yararlı olacaktır.



        Fakat her nedense hala, özellikle spora yeni başlayanlar ile
performans çıtasını daha yukarı taşımak isteyen sporcu ve antrenörlerin,
daha fazla gelişme kaydetmek adına yoğun bir antrenman programı uygulamaları
ve ardından gelen süreçte iskelet kaslarına yeterince dinlendirme zamanı
bırakmamaları yüzünden, gerek sezon içinde ve gerekse yarışma haftasında
istedikleri performansı yakalayamama durumu ile karşı karşıya
kalmaktadırlar. Bu türden antrenman yaklaşımları genellikle sporcuya pozitif
yönde katma değer sağlamaktan çok uzak kalmakta, tam aksine sporcunun
performansına olumsuz yönde etkileyebilmektedir.

(II. bölümde, zirve dönemi hakkında basit soru ve cevaplar.)

 

 

Yazar Hakkında :

Bir Yorum Yazın